SGK Rehberi
Emekli

Emeklilikte 'şüpheli iş yeri koduna' dikkat!

10 Ağustos 2022 Çarşamba 10:00
Emeklilikte 'şüpheli iş yeri koduna' dikkat!
Sosyal Güvenlik Danışmanı Eyüp Sabri DEMİRCİ yazdı.

SSK'lı hizmetlerinin bir kısmının sonradan sahte olduğu tespit edilip emekli aylıkları iptal edilen, aldıkları aylıkları faiziyle birlikte ödemek zorunda kalan vatandaşlarımıza ayırdım bu yazımı.

Bu vatandaşların hizmetlerinin içinde gerçekte çalışmadıkları, başka bir ifadeyle sahte işyerlerinden bildirilmiş hizmetleri var mı diye sorsanız, evet var derim.

Bu olayda kabahatleri, kusurları var mı diye sorsanız, yine evet var derim.

O zaman "Ne anlatacaksın arkadaş! vatandaşın özrü kabahatinden büyük" diyebilirsiniz elbette.

Haklı da olabilirsiniz.

Ne var ki bu vatandaşların emekli aylıklarının iptal edilmesinde, "şüpheli" işyerlerinden bildirilmiş hizmetlerin emeklilik aşamasında sanki normal bir hizmet gibi değerlendirilip, herhangi bir incelemeye gidilmeden emekli aylığının bağlandığını da göz ardı etmemek gerekiyor.

Anlatayım.

Sahte sigortalı, gerçekte çalışmadığı halde SGK tarafından sunulan emeklilik, geçici iş göremezlik veya sağlık hizmetlerinden yararlanmak gibi amaçlarla, kişinin gerçekte var olan veya olmayan bir işyerinden sanki çalışıyormuş gibi sigortalı gösterilmesidir.

Sahte işyeri ise herhangi bir çalışanı olmamasına ve ticari, ekonomik veya sosyal bir faaliyet yürütmemesine rağmen, kişilerin para karşılığı sigortalı olarak gösterildiği kağıt üzerinde faaliyet gösteren paravan yerlerdir.

Sahte sigortalılık genelde emeklilik için prim gününe ihtiyacı olan vatandaşlar tarafından eksik olan üç beş ay veya birkaç yıllık prim gününü doldurmak adına veya kadın sigortalıların doğum öncesi ve sonrası geçici iş göremezlik ödeneği alabilmek adına tercih edilen bir yöntem olmasına rağmen, yasal olmadığı gibi tespiti halinde müeyyidelerinin telafisi de çok güçtür.

Sahte işyerlerinin belirlenmiş genel özelliklerinin yanı sıra gelişen teknolojiyle birlikte bu nitelikteki işyerlerinin, haliyle sahte sigortalıların tespiti çok daha kolay hale gelmiştir.

SGK tarafından sahte işyerlerinin denetimi önceleri yalnızca üçüncü kişilerden gelen ihbar ve şikayetler üzerine kısıtlı sayıda yapılmakta iken, şimdilerde ihbar ve şikayetlerden daha çok geliştirilen programlar vasıtasıyla belirlenen sahte, kontrollü ve şüpheli işyerlerine yönelik çok daha geniş bir çerçevede ve çok daha etkili bir şekilde yürütülmektedir.

Bu kodlar ne anlama geliyor.

"Sahte işyeri", yapılan kontrol ve denetimler sonucunda gerçekte faaliyet göstermediği halde çalışmayan kişilerin sigortalı olarak bildirildiği kesin olarak tespit edilmiş işyerlerine,

"Kontrollü işyeri", Kurumca gönderilen tebligatları almayan ve primlerini de ödemeyen veya cüz'i tutarda ödeyen işyerleri ile Kurumca belirlenen çeşitli yöntemler çerçevesinde sahte olması kuvvetle muhtemel olan işyerlerine,

"Şüpheli işyeri" ise "Sahte İşyeri" ve "Kontrollü İşyeri" olarak tanımlanmış olan işyeri yetkililerinin Türkiye'de kurulu bulunan diğer işyerlerine,
yönelik yapılmış tanımlamaları ifade etmektedir.

Emeklilik başvurusunda bulunan vatandaşların Sahte, Kontrollü ve Şüpheli işyerlerinden bildirilmiş hizmetleri (hizmet dökümünde S, K ve Ş harfleriyle gösterilir) tahsis aşamasında dikkate alınıyor mu?

Emeklilik için gerekli olan prim günü, sigortalılık süresi ve yaş şartını sağladım diyerek emeklilik aylığı bağlanması için başvuruda bulunan vatandaşların;

-Sahte işyerinden bildirilmiş hizmetleri varsa, bu işyerlerinin sahte olduğu yapılan denetim ve kontroller neticesinde tespit edildiğinden, bu işyerlerinden bildirilen prim günleri emeklilik hesabında dikkate alınmamaktadır.

-Kontrollü işyerlerinden bildirilmiş hizmetleri varsa, bu işyerlerinden bildirilen prim günlerinin doğruluğu yapılacak kontrol ve denetimler sonuçlandırılıp kontrollü işyeri kodu kaldırıldığı (işyerinin faaliyette bulunduğu ve sigortalı çalıştırdığı tespit edildiği) takdirde emeklilik hesabında dikkate alınmakta, aksi halde dikkate alınmamaktadır.

-Şüpheli işyerlerinden bildirilmiş hizmetler varsa, bu işyerlerinden bildirilen prim günlerinin doğruluğu kontrol edilmeden, başka bir ifade ile şüpheli işyerlerinden bildirilen prim günleri sanki normal bir işyerinden bildirilmiş gibi emeklilik hesabında dikkate alınmaktadır.

İşte sorun da tam burada, yani aylık bağlama aşamasında şüpheli kodu verilmiş işyerlerinden bildirilmiş hizmetlerin dikkate alınmasında başlıyor.

Düşünün bir kere.

İstanbul'da sahte işyerinden onlarca hatta yüzlerce kişiyi sahte sigortalı olarak bildirdiği tespit edilmiş ve İstanbul'daki işyeri sahte işyeri olarak tanımlanmış bir dolandırıcının, Ankara'da tescil ettirdiği işyerinden sigortalı bildiriminde bulunduğu ve hiç prim ödemediği işyerinin de sahte olması muhtemel midir?

Ben söyleyeyim muhtemeldir, hem de kuvvetle muhtemeldir.

Peki Ankara'daki şüpheli işyeri olarak tanımlanan bu işyerinin elbet bir gün denetimi yapılacak mı?

Evet yapılacak.

Yapıldığında ne olacak?

Kuvvetle muhtemel, sahte olduğu tespit edilecek. Sonrasında bu işyerinden bildirilmiş hizmetler iptal edilecek, iptal edilen hizmetlerin içinde emekli aylığı alan vatandaşlara ait hizmetler de varsa, bu vatandaşların emekli aylıkları iptal edilip, ödemiş oldukları aylıkları faiziyle birlikte kendilerinden geri istenilecek.

Tüm bu süreç dikkat alındığında, emeklilik başvurusunda bulunan vatandaşların tahsis işlemleri sırasında SGK'ya bildirilmiş hizmetlerinin arasında (Ş) Şüpheli işyerlerinden bildirilmiş hizmetleri varsa bu hizmetlerin doğruluğu tespit edilmeden hizmet süresinin hesabında dikkate alınmaması gerekir.

Hani, şüpheli işyeri kodu, emeklilik aylığı bağlandıktan sonra konulmuş olsa anlarsınız, şüpheli işyeri kodu aylık bağlandıktan sonra konulduğu için yapılacak bir şey yok dersiniz.

Ama emekli aylığının bağlanması aşamasında, hizmetlerin arasında "Ş" kodu verilmiş Şüpheli işyerlerinden bildirilmiş hizmetler varsa, bu hizmetler daha önce sahte sigortalı bildiriminde bulunduğu tespit edilmiş bir dolandırıcı tarafından yapılmışsa ve emekli aylığına bu işyerinden bildirilen hizmetlerle hak kazanılıyorsa, aylık bağlanması ne kadar doğru sizce?

Değerli okurlar.

Siz siz olun sakın ola ki çalışmadığınız bir işyerinden kendinizi sigortalı olarak göstermek gibi bir hataya düşmeyin.

Eğer ki hizmet dökümünüzdeki "Ş" kodlu işyerlerinden bildirilen hizmetlerle birlikte aylığa hak kazanıyorsanız ve bu işyerlerinde gerçekte çalışmamış iseniz, emekli aylığınız bağlansa bile ileriki süreçte bu işyerinin mutlaka incelenip gerçeğin ortaya çıkartılacağını ve emekli aylığınızın kesileceğini aklınızda bulundurun.

Bana sorarsanız, hizmet dökümündeki "Ş" kodlu işyerlerindeki çalışmanız gerçek değilse bu hizmetleri yok sayıp emeklilik için gerekli gün sayısını fiilen çalışarak veya isteğe bağlı sigortalı, Ek-5 veya Ek-6 kapsamında sigortalı olarak sağlayın, ondan sonra emeklilik başvurusunda bulunun derim.

Emekli aylığınız belki üç beş ay, belki birkaç yıl sonra bağlanır ama hiç değilse yıllar sonra emekli aylığınızın iptal edilip, ödenen aylıkların faiziyle geri istenmesi gibi bir tabloyla karşılaşmazsınız.

Kıymetli bürokratlar.

Şüpheli işyerlerinden bildirilmiş prim günleri, kontrollü işyerlerinde olduğu gibi doğruluğu tespit edilmeden emeklilik aşamasında hesaba katılmamış olsaydı, bu yaşananların bir kısmı belki de yaşanmayacaktı.

Şüpheli işyerinden bildirilmiş hizmeti kabul edilmeyip denetime sevk edilen vatandaş, eğer prim günleri gerçekten sahte ise belki üç beş ay daha çalışacaktı. Ama hiç değilse emekli aylığı bağlanıp aradan yıllar geçtikten sonra "Senin üç beş aylık hizmetin sahteymiş, emekli aylığınızı kesiyoruz." denilip emekli aylıkları geri istenilmeyecekti.

Vatandaş, hatalı mı hatalı.

Ama idare de hatalı işlemi gördüğünde veya sezdiğinde durdurmalı, sonradan telafisi çok güç sonuçların ortaya çıkmasına izin vermemeli, şüpheli işyerlerinden bildirilen hizmetlerin doğruluğunu tespit etmeden aylığı bağlamamalıdır.

Kaldı ki, vatandaşın yersiz yere aldığı emekli aylıklarının hepsinin tahsili de mümkün olamayacağından, ortaya bir kamu zararı çıkacağı da aşikardır.

Yani, nereden bakarsanız bakın zarar, ziyan.


SGK Rehberi
Bu haber 124 kez okundu.
14 Ekim - 10:00
Kıdem tazminatında 15 yıl 3600 gün detayı!
06 Ekim - 13:30
Çeyiz parası alan kişi, boşanırsa tekrar yetim maaşı alabilir mi?
03 Ekim - 09:40
3 aylığını aldıktan sonra vefat eden kişinin kalan parası iade edilir mi?